Nieuwe regels voor productbanning niet voldoende sluitend?

TIP: 12 – 13.06.2014 | Future of Life Insurance | Henk Becquaert – FSMA | A new regulatory framework in Belgium | Exhaustieve presentatie over de banning en alle andere nieuwe initiatieven. 

Een paar weken geleden kon u op onze blog al lezen dat het FSMA de verkoop aan particulieren van bepaalde speculatieve producten wilde verbieden. De wet om dat mogelijk te maken was er al maar op 20 mei 2014 werd het KB dat de eerste maatregel op dat vlak concreet maakt in het staatsblad gepubliceerd.

De maatregel viseert op dit moment vier productcategorieën:

  • Een verhandelde levensverzekering of een financieel product waarvan het rendement rechtstreeks of onrechtstreeks afhangt van een of meerdere verhandelde levensverzekeringen
  • Een financieel product waarvan het rendement rechtstreeks of onrechtstreeks afhangt van virtueel geld
  • Een beleggingsinstrument dat geen recht van deelneming in een instelling voor collectieve belegging is waarvan het rendement rechtstreeks of onrechtstreeks afhangt van een alternatieve instelling voor collectieve belegging die belegt in een of meerdere niet conventionele activa.
  • Een tak23 verzekering verbonden met een intern fonds dat rechtsreeks of onrechtstreeks belegt in een of meerdere niet conventionele activa of waarvan het rendement rechtstreeks of onrechtstreeks afhangt van een alternatieve instelling voor collectieve belegging die belegt in een of meerdere niet conventionele activa.

De eerste productcategorie zijn de zogenaamde life settlements, dat zijn overlijdenspolissen van hoogbejaarde en vaak zieke Amerikanen waarvan de rechten worden overgedragen aan een derde. De overdrager krijgt bij de overdracht een som geld maar bij zijn overlijden gaat de uitkering van de polis naar de overnemer. Zulke transacties zijn alleen in de VS mogelijk. In België bijvoorbeeld, zou dat niet kunnen omdat er geen verzekerbaar belang is na de overname. Het instrument dat ontstaat na de overdracht is hier echter wel verhandelbaar en de commercialisering ervan buiten de VS heeft zelfs een aantal fiscale voordelen. Het probleem met life settlements is niet alleen ethisch. De transacties zijn bijzonder complex en intransparant. Dat leidt in veel gevallen tot fraude. Vooral daarom wilde het FSMA al langer korte metten maken met dat soort contracten. Die bezorgdheid is meer dan terecht. Life settlements hebben in België en Nederland honderden miljoenen euro van vermogende maar ook heel veel kleine beleggers door de schouw gejaagd. Onder meer de zaken Quality Investments, Easy Life, ARM, Centurion en Lakeshore haalden de afgelopen jaren de pers.

We vragen ons echter af of de tekst van het KB voldoende sluitend is om de productcategorie volledig te bannen. Life settlements zijn onder verschillende vormen verkocht in België.

  • in zijn zuivere vorm waarbij de rechten over een overlijdenspolis van een Amerikaanse verzekerde al dan niet ondergebracht in een instrument voor collectieve beleggingen werden overgenomen en daarna doorverkocht aan een of meerdere beleggers.
  • Casus 1 maar met meerdere polissen als onderliggend actief
  • Casus 1 en 2 maar waarbij de polis werd ondergebracht in een intern verzekeringsfonds van een Belgische verzekeraar.
  • Casus 1 en 2 maar waarbij het fonds werd ondergebracht in een verzekeringspolis naar buitenlands (vaak Iers) recht.

In de teksten van het KB wordt enkel verwezen naar de eerste twee gevallen. Er is nergens sprake van een verbod als die activa in een levensverzekering verpakt zijn. Dat is vreemd want het KB maakt dat onderscheid wel voor de zogenaamde non mainstream activa.

Overigens zijn er wel meerdere beleggingsfondsen die gebaseerd zijn op onderliggende levensverzekeringen die voor problemen zorgen. De Britse With Profit fondsen bijvoorbeeld, vormden het onderliggende actief voor onder meer de fondsen van Dominion. Dat fondsenhuis koppelde haar investeringsvehikel ook nog eens aan een hefboomtechniek en het spiegelde daarmee de beleggers een droomfabriek van rendement voor. De fondsen van Dominion staan vandaag, net zoals de meeste andere beleggingen in With Profits,  geblokkeerd en de vraag is hoeveel er nog al resten van het geïnvesteerde kapitaal. Die beleggingsfondsen lijken echter niet onder de banning te vallen.

Voor de categorie non mainstream activa is er overigens ook enige onduidelijkheid. De algemene omschrijving geeft de indruk dat het om een erg open en dus arbitraire categorisering gaat waarbij de regelgever kan ingrijpen als er anomalieën opduiken. In de commentaar van het KB staat echter dat er een duidelijke beperking is tot grondstoffen, kunstwerken en (consumptie)producten zoals wijn en whisky. Met die omschrijving raakt de regelgever een aantal populaire fondsen maar de omschrijving blijft eerder flou.

Dat het compartiment Nobles Crus van fondsenboetiek Elite Advisers getroffen wordt was al eerder duidelijk. Dat investeringshuis heeft ook nog een compartiment met juwelen en eentje met classic cars.

Met enige goodwill vallen juwelen onder de classificatie  kunstvoorwerpen. Classic cars echter, lijken niet onder de strikte interpretatie van de banning te vallen.

Er is de laatste maanden nogal wat commotie over beleggingen in manuscripten. Zonder een uitspraak te willen doen over die fondsen lijken die toch in dezelfde sfeer thuis te horen. In de brede interpretatie is dat zeker het geval. Als de in het KB gegeven opsomming echter de norm is lijken ook zij niet onder de banning te vallen.

Het KB heeft het ook over grondstoffen. Allicht is het de bedoeling om daar de fondsen met tropisch hardhout uit te sluiten. In Nederland gebeurde dat al eerder. De vraag is of de omschrijving ‘grondstoffen’ dan weer niet te breed is. Er zijn wereldwijd gigantische beleggingsfondsen die in grondstoffen beleggen. Die zijn zeker niet bedoeld in het KB omdat ze als ICB zijn georganiseerd maar de algemene omschrijving laat veel interpretatievrijheid.

Het nieuwe KB en de mogelijkheid om bepaalde producten te bannen voor niet-professionele beleggers is een positieve zaak en een absolute noodzaak om de massa kleine beleggers te beschermen tegen cowboypraktijken. Het KB anticipeert alvast op mogelijke derivaten op bitcoin. Door de organisatie van de markt aan te pakken op basis van de mogelijkheid tot het bannen van specifieke producten legt de regelgever zichzelf een hoge alertheid op. Het creëert alleszins een spanningsveld tussen de creativiteit van bepaalde partijen en de waakzaamheid van het toezicht. De aangekondigde labelling kan dat spanningsveld ontmijnen. De nieuwe regels gelden daarenboven ook voor aanbieders die niet in België gevestigd zijn. De combinatie van al die maatregelen geeft het FSMA allicht eindelijk de mogelijkheid om de markt minstens transparant te maken voor potentieel risico.

Klik hier voor de tekst van het KB

Future of Life Insurance | 12 – 13.06.2014 | Park Radisson Hotel Leuven | Now open for registration

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.