Levensverzekering Life Settlements Makelaar Verzekeringsconcepten Verzekeringsmaatschappijen

De gelijkenis tussen SEB Life International en de woekerpolissen

SEB Life LogoDe affaire van de woekerpolissen houdt de verzekeringssector in Nederland al jaren in de ban. Nederlandse verzekeraars verkochten allemaal samen ongeveer 7 miljoen beleggingsverzekeringen met een veel te hoge en weinig transparante kostenlading. In 2008 stapte een klant van Nationale Nederlanden – nu NN – naar het Europees Hof. Vorige vrijdag maakte het Hof bekend dat het uitspraak zal vellen op 29 april 2015. Alle andere procedures voor rechtbanken en bemiddelingsdiensten waren al een tijdje opgeschort tot de uitspraak van het Hof bekend zou zijn.De advocaat-generaal van het hof adviseerde eerder al om NN te veroordelen in deze zaak. Zijn advies wordt vaak gevolgd door de rechter. De gevolgen voor NN kunnen ingrijpend zijn. De maatschappij heeft 595.000 woekerpolissen uitstaan.

Woekerpolissen van SEB Life International 

Misschien kan de zaak ook inspirerend werken voor de Belgische klanten van Irish Life International, nu SEB Life International. Die maatschappij verkocht gedurende jaren uiterst ontransparante beleggingsverzekeringen met een deels verborgen en zeer hoge kostenlading. SEB Life International koppelde die polissen vaak aan beleggingsfondsen met een hoog risicoprofiel. De commerciële documenten die daarvoor gebruikt werden hadden het echter over kapitaalsgarantie en spiegelden een laag risicoprofiel voor. Veel van die fondsen zijn ondertussen geblokkeerd of zelfs helemaal opgedoekt.

ILI was gedurende jaren een belangrijke marktspeler in België. Toch is het opvallend hoe weinig klanten er naar de rechtbank durven stappen. De enkelingen die het wel doen worden daar vaak, naar onze mening onterecht, in het ongelijk gesteld. De reden is begrijpelijk. Advocaten en rechters pleiten en oordelen vanuit hun technisch juridisch denkkader, vaak echter zonder de technisch-financiële kant van de casus voldoende te begrijpen. Ze doen te weinig beroep op de knowhow en ervaring die over deze thematiek beschikbaar is.

Een schrijnend voorbeeld van mismatching

In februari 2008 onderschrijft LS een beleggingsverzekering ILI voor een bedrag van 100.000 euro.Het is een vaste regel bij ILI dat 5%, in dit geval dus 5000 euro, van de geïnvesteerde waarde in een cash fonds wordt geplaatst. De verzekeraar gebruikt dat cashcompartiment om makkelijk beheerskosten te kunnen onttrekken. De resterende 95.000 euro wordt geïnvesteerd in het Life Settlement Strategy Fund (LSSF).

LSSF is een zogenaamd life settlement fonds dat gestructureerd werd door het in Bermuda gevestigde Centurion. De onderliggende activa zijn overlijdensverzekeringen van hoogbejaarde en vaak minder gezonde Amerikaanse verzekeringsnemers.

In een constructie met life settlements neemt een institutionele partij de rechten en plichten over van een, en meestal meerdere individuele polishouders. De overnemer betaalt de premies verder maar krijgt, bij het overlijden van de verzekerde(n), het verzekerde kapitaal. De overnemer betaalt aan de polishouder een vergoeding die vaak slechts een fractie is van het bedrag dat uitgekeerd wordt bij zijn overlijden. Toch is de transactie zinvol voor de verkoper. In de meeste gevallen kan of wil hij de premie niet langer betalen maar krijgt hij van de overnemer meer dan wat hij van zijn verzekeringsmaatschappij zou terug krijgen.

Life settlements waren in de periode dat LS de polis onderschreef, een echte booming business. De constructie kan overigens, mits correct gebruikt, erg nuttig zijn in een institutionele omgeving. Precies daar liep het fout. Institutionele partijen hebben de knowhow en het vermogen om een goed uitgebalanceerde portefeuille samen te stellen. Om een stabiele life settlements constructie te kunnen opbouwen heb je een spreiding over minstens 200 onderliggende contracten nodig. Het is ook cruciaal dat de levensverwachting van de verzekerde personen correct wordt berekend. Als de overnemer van de contracten de levensduur van de verzekerden verkeerd inschat heeft dat grote gevolgen. De overnemer betaalt in dat geval meer premie en hij krijgt het overlijdenskapitaal later. Dat kan de liquiditeit van het fonds aantasten.

Met life settlements constructies was aanvankelijk erg veel geld te pakken. Dat lokte nogal wat malafide figuren die niet meteen gehinderd werden door controle en regelgeving. Precies omdat life settlements erg complex zijn, zijn ze ook fraudegevoelig. In 2011 ging de Britse life settlements expert Keydata over kop. Duizenden investeerders bleven berooid achter. De Engelse marktwaakhond FSA greep in en verbood de verkoop van life settlements aan particulieren. Ondertussen gebeurde dat deels ook in België.

Het FSMA verbood de verkoop van life settlements pas in 2013. Het fenomeen dook in België echter op in 2007. De constucties, al dan niet verpakt in een levensverzekering, werden vooral veel verkocht via zogenaamde masterbrokers. Die hadden een distributienetwerk van bankagenten en verzekeringsmakelaars uitgebouwd om klanten te werven.

De strategie van de masterbrokers in ons land werd hoofdzakelijk gedreven door hoge commissies. Om die te genereren hadden ze niet gecorreleerde fondsen nodig. Dat zijn fondsen die niet beleggen in de klassieke assets maar vaak in erg fantasievolle waarden. Die fondsen teren meestal op een goedklinkend verhaal, straffe marketing en een hoge potentiele return.

LSSF gaat op slot 

Die zogenaamde banning in 2011 was een dik probleem voor LSSF, dat hoofdzakelijk op particuliere klanten werkte. Het fonds kreeg geen nieuwe instroom van vers geld meer. Daardoor kwam de premiebetaling van de lopende contracten en de aankoop van nieuwe contracten onder druk. Het fonds ging op slot. Beleggers die (een gedeelte) van hun geld terug wilden moesten minstens 3 jaar wachten. LSSF liet ook verstaan dat ze allicht minstens zeventig procent van hun geld kwijt zouden zijn. LSSF transfereert het gesloten fonds naar een zogenaamde side-pocket. Dat is een compartiment dat speciaal dient om fondsen die illiquide geworden zijn verder te beheren. Verzekeringsmaatschappij ILI wordt ondertussen ook overgenomen aan SEB International.

Voor investeerder LS was de blokkering van het fonds een ramp. De man had het geld tijdelijk in de polis geparkeerd met het oog op de aankoop van een appartement. Uiteindelijk moet hij als 75-jarige een lening aangaan om de aankoop te kunnen doen.

LS besluit om de makelaar die de beleggings verkocht, voor de rechtbank te dagen. Zijn raadsman bouwt een sterk argumentarium uit maar focust zich in zijn conclusies vooral op het moment dat het initiële contract wordt omgezet naar de zogenaamde side-pocket. De makelaar en de maatschappij hebben volgens de raadsman op dat moment onvoldoende hun informatie- en adviesplicht  ingevuld. De raadsman betrekt ook nog de principaal van de makelaar, in dit geval Delta Lloyd Bank, bij de zaak. Zij zouden volgens de advocaat een schijn van vertegenwoordiging hebben laten bestaan. Verwonderlijk genoeg wordt ILI als institutioneel, door de eisers niet betrokken bij de zaak.

De rechtbank van Eerste Aanleg in Hasselt veegt in een vrij korte motivering de ganse redenering van de eiser van tafel. De vraag of er op het moment van de switch naar de side pocket al dan niet voldoende info werd gegeven is een feitenkwestie die moeilijk juist te beoordelen is.

De mening van Financelab

De beoordeling van de aansprakelijkheid van de makelaar zou in eerste instantie moeten gebeuren op het moment van de verkoop van de polis. De makelaar in kwestie kende LS erg goed omdat hij al jaren klant was in het bankkantoor. Hij moest dus weten dat het geld van de belegging moest gaan dienen voor de aankoop van een vastgoed. Life Settlements zijn weinig liquide en het LSSF is door promotor Centurion destijds in de markt gezet met een beleggingsfocus van zeven jaar. Op het moment van de belegging was LS 68 jaar. De makelaar had dus moeten weten dat deze belegging nooit kon beantwoorden aan de bedoelingen van zijn klant.

De makelaar zou bovendien moeten weten dat dergelijke polissen bijzonder risicovol zijn. Hij had dus de afweging moeten maken dat LSSF geen geschikt product is voor een belegger van 68 jaar oud. Op het moment van de verkoop waren beleggingsverzekeringen nog erg zwak gereglementeerd. Dat neemt echter niet weg dat er een manifeste mismatch is tussen het profiel van de belegger en de verkochte belegging.

Naast deze potentiële aansprakelijkheid van de bemiddelaar blijft het een vreemde zaak dat de verzekeringsmaatschappij ILI, nu SEB Life, door geen enkele instantie ter verantwoording wordt geroepen. De polissen van ILI waren geladen met kosten die upfront aan de makelaars werden uitbetaald en daarna, over een periode van acht jaar, werden onttrokken aan de reserve van de verzekeringsnemer. ILI gebruikte de vrijheid van de Ierse wetgever om ontransparante beleggingsfondsen met hoog risicoprofiel in de markt te duwen. De techniek die ze gebruiken verbergt nog een zwaar potentieel drama. In de meeste polissen is de cashreserve immers opgebruikt waardoor ILI haar beheer moet financieren met de verkoop van de onderliggende fondsen. Die zijn echter in een aantal gevallen gesloten. Dat betekent dat de kosten de poliswaarde heeft uitgehold. Een aantal klanten komen daardoor in een negatieve financiële positie tegenover de maatschappij.

SEB Life International is nog steeds actief op de Belgische markt. Onder meer de van fraude verdachte makelaar Han Coppens afficheert SEB Life International nog steeds als een van de partnermaatschappijen. Het is hoog tijd dat de regelgever de verantwoordelijken van de maatschappij uitnodigt voor een gesprek over een oplossing van de nog actieve portefeuille en over hun productstrategie naar de toekomst toe.

2 reacties

  1. Goede morgen,
    ik heb mij in 2013 door ‘Active Capital’ (Luc Colenbunders) een investering (verzekering) van in totaal zo’n € 55.000 laten aansmeren. Die belegging is verdeeld over 5 fondsen. Dat blijken echter rommelfondsen te zijn. Kan daartegen aktie ondernomen worden?

  2. Ik hoor het ook graag of er hier iets tegen te ondernemen is. Wij hebben ook al lang geconverteerd in een fonds dat blijft geblokt te staan. Krijg steeds hetzelfde antwoord. Fonds staat als gesloten al jaren

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.