Spring naar inhoud

De zaak Kobelco was enkel mogelijk door de betrokkenheid van institutionelen

Vorige week ging in Antwerpen het proces tegen de masterbroker Kobelco van start. Drie voormalige directieleden van de organisatie en een bedrijfsrevisor moeten zich verantwoorden voor de correctionele rechtbank. Naast Nils K., zoon van voormalig Swift- en Belgacomtopman Bessel K., staan ook financieel directeur Bruno V. en verkoopverantwoordelijke Luc D. terecht, samen met revisor Guy R. De vijfde beschuldigde, Ivan C., overleed vorig jaar.

Voorlopig werd enkel de procesdatum vastgelegd. De zaak wordt gepleit vanaf 10 maart 2016. Het viertal wordt beschuldigd van schriftvervalsing; misbruik van vertrouwen en verduistering. Daarop staan maximaal 5 jaar celstraf. Voormalig CEO NK bracht al zes maanden door in voorarrest. Ook Bruno V. zat een paar maanden in voorarrest. V. verblijft overigens in Brazilië. De kans dat hij zich meldt voor de procedure lijkt klein.

De zaak die in Antwerpen gepleit wordt draait rond de uitgifte van zogenaamde Kobli’s, een schuldinstrument dat werd voorgesteld als een bedrijfsobligatie maar die eerder een soort schimmige leningen waren, die meestal verkocht werden aan eenvoudige particuliere klanten, en dus niet aan bedrijven, zoals een krant van De Persgroep schreef. De leningen moesten dienen om de erg luxueuze stijl, waarin Kobelco gerund werd, te financieren. De marge op de doorverkoop van in levensverzekeringen verpakte beleggingsfondsen volstond niet om het riante incentive- en remuneratiebeleid voor makelaars en personeel te betalen. Dat personeelbestand was ook bijzonder uitgebreid en oversteeg dat van een aantal kleine verzekeringsmaatschappijen. De aankoop en renovatie van een industrieel pand aan de Stadswaag, in het trendy centrum van Antwerpen, was helemaal megalomaan en ver boven de financiële mogelijkheden van Kobelco.

Maar die riante bedrijfsvoering alleen verklaart het enorme bedrag aan uitgeschreven Kobli’s niet. In een directieverslag van 3 maart 2008 sommeert het management van het bedrijf topman Nils K. om duidelijkheid te verschaffen over het bedrag aan openstaande vorderingen van beleggers. Volgens het management moet de cumulatie van de verliezen van de groep en de door NK opgebouwde rekening-courant overeen komen met de stand van de Kobli’s maar dat blijkt absoluut niet het geval te zijn. De vraag is dus wat er met de rest van het geld gebeurd is.

Hoeveel Kobli’s er exact verkocht zijn is nauwelijks traceerbaar. Intern bij Kobelco waren slechts enkele mensen op de hoogte van de zaak. Dat blijkt uit een aantal verslagen van de managementmeetings. De Kobli’s werden verkocht door een intiem kringetje zelfstandige verzekeringsmakelaars, allemaal uit de relatiekring van NK. Die streken daar een door henzelf mee bepaalde commissie voor op. De documenten die bij de transactie hoorden werden door het clubje toplui van het platform zelf opgemaakt en geprint. Er werd ook nauwelijks een boekhouding over de Kobli’s bijgehouden.

Motie van wantrouwen tegen topman NK

Uit het directieverslag van 3 maart 2008 blijkt dat het management van het bedrijf zich ernstige zorgen maakt over het schuldinstrument. Uit een overzicht van Bruno V. blijkt dat er op dat moment 273 Kobli’s bestaan voor een totaalbedrag van 17.839.723 euro. Momenteel is dat bedrag opgelopen tot ongeveer 25 miljoen euro. Er rijzen grote twijfels over de wettelijkheid van het instrument en Nils K. wordt gesommeerd om maatregelen te nemen. Uiteindelijk zou het ganse management apart bijeen komen in een hotel in Massenhoven en een motie van wantrouwen uitspreken en neerschrijven tegen topman NK. In die motie staat onder meer duidelijk vermeld dat er geen Kobli’s meer mogen uitgeschreven worden. Later zou blijken dat NK zich daar niet aan hield en daar had hij ook duidelijke redenen voor. Het is aan de rechtbank om uit te maken of de Kobli’s een Ponzi-schema zijn maar het is duidelijk dat de operationele marge van Kobelco niet volstond om de rente en de terugbetaling van het kapitaal van Kobli’s die op einddatum kwamen, te financieren. De financiële crisis zette de omzet van Kobelco nog extra onder druk en uiteindelijk is NK gedwongen om een overnemer voor de groep te zoeken. Dat wordt het Londense Catalyst Investments, in handen van de Amerikaan Tim Roberts. Die zal proberen om de Kobli’s om te vormen naar een structuur gebaseerd op toxische life –settlements. Uiteindelijk blijkt die oplossing niet meer dan gebakken lucht en valt de ganse groep om. Voor de redding van de Kobli’s is dan alle hoop verdwenen.

Verantwoordelijkheid institutionelen

De problematiek van Kobelco is echter veel complexer dan de Kobli’s. De groep is een ingewikkeld en weinig transparant kluwen van vennootschappen die vooral tot doel hebben om fiscale optimalisaties te creëren. De twee kernvennootschappen zijn Kobelco Holding (voor 99% in handen van NK) en Kobelco Lux (voor 87,5% in handen van NK, de andere aandelen zijn in handen van Ivan C, Bruno V. en Luc D.) Vooral binnen Kobelco Lux gebeurden bizarre zaken. De maatschappij evolueert van een structuur die hoofdzakelijk correct gecontroleerde Luxemburgse levensverzekeringen verkoopt, naar een structuur die eigen concepten optuigt, met vooral een reeks exotische beleggingsfondsen, verpakt in Ierse levensverzekeringsconstructies. Veel van die fondsen zijn vandaag in rook opgegaan of staan geblokkeerd omwille van een gebrek aan liquiditeit. In de marge van die activiteit heeft Kobelco een warrig spinnenweb van buitenlandse trusts en vennootschapjes in fiscaal vriendelijke exotische regio’s opgebouwd. Die dienden deels om commissies uit te betalen maar van een aantal constructies is het opzet anders.

De schade komt pas nu bovendrijven

Als de rechtbank zich volgend jaar uitspreekt over het aspect Kobli, zou het ook passend zijn om dat in een ruimer kader te doen. Kobelco was enkel mogelijk door de betrokkenheid van belangrijke institutionele groepen, zowel in België als in het buitenland. In België hebben een paar spaarbanken jarenlang oogluikend getolereerd dat hun mandatarissen de producten van Kobelco verkochten. Ze hadden daar immers zelf voordeel bij omdat het trafiek genereerde en niet inhakte op de eigen productie. De Ierse verzekeraars, op dat moment hoofdzakelijk het huidige SEB-Life, liep de kantjes van de wetgeving af om toxische maar zwaar gecommissioneerde beleggingsfondsen onder te brengen in een verzekeringsjasje. Zij dragen minstens een zware morele verantwoordelijkheid. De schade van de Kobli’s wordt begroot op ongeveer 25 miljoen euro. De totale schade van de constructie Kobelco is een veelvoud van dat bedrag. Veel van die constructies komen de volgende jaren op einddatum. Het zou passen als de controlerende overheden de verantwoordelijkheid van de betrokken institutionele partijen minstens ter discussie zou stellen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: