Extra troef voor bescherming retailklant

Het FSMA startte dinsdag een consultatieronde op, over een voorontwerp van KB voor de verplichting om een zogenaamd essentiële-informatiedocument (Eid) te verstrekken aan beleggers die instappen in een verpakt retail- of  verzekeringsgebaseerd beleggingsproduct. (de zogenaamde PRIIP’s)

Een van de belangrijkste ambities van dat nieuwe document is om eenvoudige taal te gebruiken, die de doorsnee klant begrijpt als hij geld investeert in de producten die men onder PRIIP kwalificeert.  Uit de eerste zin van dit artikel blijkt al dat deze ambitie niet alleen een enorme opportuniteit is maar ook een behoorlijke dobber zou kunnen worden voor uitgevers van deze producten.  Het Eid wil weg van onverstaanbaar vaktechnisch jargon. dat zal echter een mentaliteitswijziging vergen in de top van veel maatschappijen.

Het Eid gaat echter niet alleen over verstaanbare taal. De informatie die in het document moet opgenomen worden, geeft de maatschappijen de kans om hun producten expliciet en gedetailleerd duidelijk te maken aan minder technisch onderlegde klanten. Maatschappijen die effectief werk willen maken van een transparante verkoopstrategie  naar hun retailklanten, kunnen dit document met beide handen aangrijpen om die ambitie waar te maken.

De verordening legt vreemd genoeg op een zeer technische manier uit welke beleggingen onder de verplichting voor een Eid vallen. Die technische definitie wordt echter aangevuld met duidelijke voorbeelden.

Algemeen gesteld zijn er twee categorieën waar het Eid voor bedoeld is:

  1. Verpakte beleggingsproducten voor retailklanten(PRIP)
  2. Verzekeringsgebaseerde beleggingsproducten (IIP) voor retailklanten

De verordening stelt, dat beleggingen, ook als ze uitgegeven worden door “special purpose vehicles” en ongeacht hun juridische structuur, waarvan de terugbetaling aan de belegger afhankelijk is van fluctuaties door blootstelling aan bepaalde referentiewaarden of van de prestatie van een of meerdere vermogenscomponenten die niet direct zijn aangekocht door de retailbelegger, gevat zijn door de nieuwe verplichting. Verder worden verzekeringsproducten waarvan het eindkapitaal of de afkoopsom geheel of gedeeltelijk en direct of indirect is blootgesteld aan marktfluctuaties, ook gevat door de verplichting.

Dat is een mondvol jargon natuurlijk. De opsomming van een aantal voorbeelden, alhoewel niet exhaustief,  zal voor de doorsnee belegger meer duidelijkheid brengen.

Bedoeld zijn onder meer: gestructureerde producten, rente-derivaten en de meeste beleggingsfondsen en levensverzekeringen van het type tak 23.

Producten die onder UCITS vallen en de zogenaamde Alternative Investment Funds vallen duidelijk onder de omschrijving maar ze krijgen een vrijstelling tot 31 december 2019.

Zijn expliciet uitgesloten: overlijdensverzekeringen, schadeverzekeringen, pensioenspaarproducten, overheids- en bedrijfsobligaties en deposito’s die louter afhankelijk zijn van renteschommelingen.

Wat moet er nu specifiek gebeuren?

Beleggers die instappen in de beleggingsinstrumenten die bedoeld zijn in de verordening, moeten vanaf 1 januari 2018, op voorhand – dus voor ze gebonden zijn door een getekende overeenkomst – een Eid krijgen,  dat alle belangrijke bouwstenen van de belegging duidelijk maakt. Het document moet kort, gestandaardiseerd  en relevant zijn. Het mag maximaal drie bladzijden ( A4) lang zijn.

Technisch en effectieve overhandiging

Het Eib moet technische informatie bevatten over de aard en de specifieke eigenschappen van het product. Er mogen geen verwijzingen naar specifiek marketingmateriaal gemaakt worden. Dat is een opvallende klemtoon in de verordening en het maakt de introductie in België iets complexer. In onze huidige wetgeving wordt het marketingmateriaal namelijk wel  expliciet mee geregeld. Het FSMA gebruikt de uitgestuurde consultatie deels, om die harmonisering voor te bereiden.

Het volstaat niet dat het Eid beschikbaar is, het moet effectief en op voorhand, overhandigd worden aan de retailklant. In de verordening wordt deze dubbele verantwoordelijkheid expliciet opgelegd aan de institutionelen die het product optuigen, en aan de distributie die het product commercialiseert.

Het voorontwerp van KB voorziet in een notificatieplicht van het Eid aan het FSMA. Die berust bij de ontwikkelaar van het product, ook als deze de distributie uitbesteedt aan andere personen.

Het Eib moet in begrijpelijke taal geschreven worden en de lettertype’s moeten goed leesbaar zijn. Als er kleuren in het document gebruikt worden moeten die ervoor zorgen dat de tekst duidelijk wordt. Het document moet in de taal van de lidstaat opgesteld worden, of in een taal die door de regelgever van de lidstaat geaccepteerd wordt.

Opgelegde format

De EU heeft zelf een soort standaarddocument samengesteld maar de verordening legt ook een aantal tekstblokken op die expliciet moeten vermeld worden.

In die verplichte tekst staan een paar interessante details. Zo moet de maatschappij onder meer de risico’s, de potentiële winst en het potentieel verlies opgeven en moeten ze mogelijkheden aanreiken om het product te vergelijken met andere producten.

Verder somt de verordening een ganse lijst met verplichte vermeldingen op: de naam van het product, de naam van de uitgever van het product, de website van de uitgever, contactinformatie, de bevoegde regelgever, de datum van publicatie, het doel van het product, het beoogde cliënteel, de risk&return afweging, een risico-indicator, een aantal rendementsscenario’s , de kosten, de opbouw van de kosten in de tijd, de samenstelling van de kosten, de optimale beleggingshorizon, de mogelijkheid om vervroegd uit te stappen en een klachtenprocedure.

Verplichting tot actualiseren

Een erg belangrijke regel in de verordening, legt de verplichting op om  het Eid op te vatten als een live document.

Het Eid moet op de website van de uitgever van het product gepubliceerd worden voor de commercialisering ervan. De belegger moet het gratis ofwel op papier krijgen, ofwel, onder specifieke voorwaarden, op de website kunnen downloaden.

De distributie moet het document op voorhand bezorgen aan de potentiele investeerder. Het document moet ook actueel gehouden worden. Op alle relevante tijdstippen moet er een nieuwe versie van het Eid worden aangemaakt en die update moet ook aan de bestaande investeerders worden overgemaakt. Die verplichting houdt een houdt een uitdagende opportuniteit in. Bij iedere update zou het namelijk passen om de belegging met de klant opnieuw te bespreken en eventueel aan te passen op basis van het risicoprofiel.

De bescherming van retailklanten was tot op heden zo lek als een zeef. Dat wordt pijnlijk duidelijk aan de hand van een reeks collectieve claims die aanhangig zijn voor de rechtbank, of in voorbereiding zijn. Dit nieuwe initiatief lost dat probleem niet volledig op en het voorstel vraagt nog op zeer veel aspecten bijkomende verduidelijking. Maatschappijen die de positie van de retailklant ernstig willen verbeteren, kunnen het echter gebruiken om zich te onderscheiden in de markt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.